Wanneer iemand in je omgeving last heeft van angst of een paniekaanval, kan het lastig zijn om te weten wat je moet zeggen. Je wilt helpen, maar bent misschien bang dat je juist iets zegt wat het erger maakt.
Ik ben geen psycholoog of angstexpert. Ik ben vooral iemand die al meer dan twintig jaar zelf met angst leeft. Daardoor weet ik uit eigen ervaring hoe woorden van anderen kunnen binnenkomen wanneer je midden in een angstige periode zit.
In dit artikel deel ik daarom wat je beter wel en niet kunt zeggen tegen iemand met angst of een paniekaanval.
Er zit een dunne scheidingslijn tussen te zacht en te hard zijn
Het is een lastige situatie om in te zitten: iemand in je omgeving met hevige angst. Dat kan een kind zijn, een partner, een vriend of een familielid. Enerzijds wil je er voor diegene zijn en helpen. Aan de andere kant moet diegene het uiteindelijk zelf doen.
De ene dag heb je meer geduld en begrip dan de andere dag. Er zit een dunne scheidingslijn tussen te zacht en te hard zijn, en die middenweg is vaak moeilijk te vinden.
Vanuit liefde of zorgen kun je de neiging hebben om iemand te blijven pushen. Maar als die motivatie niet vanuit diegene zelf komt, werkt dat vaak niet. Uiteindelijk moet iemand er zelf klaar voor zijn om stappen te zetten. Als omstander kun je dat alleen maar aanmoedigen en ondersteunen.
Waarom woorden bij angst zoveel invloed hebben
Wanneer iemand angstig is, staat het lichaam vaak al in een soort alarmstand. Gedachten gaan snel en gevoelens kunnen overweldigend zijn.
Juist daarom kunnen woorden van anderen veel invloed hebben. Soms kunnen ze helpen om iemand weer een beetje rust te geven. Maar soms kunnen ze ook onbedoeld het tegenovergestelde doen.
Wat je beter wel en niet kunt zeggen tegen iemand met angst
JA – Erken de angst, maar laat het wel bij de ander
Het is belangrijk dat je er bent voor iemand met angst. Tegelijkertijd is het ook belangrijk om diegene op eigen benen te laten staan. Probeer niet de enige steunpilaar te worden waar iemand volledig afhankelijk van raakt.
Blijf aanwezig, luister en toon begrip, maar laat het probleem ook bij de ander. Jouw aanwezigheid en luisterende oor zijn vaak al genoeg.
JA: Laat iemand in zijn eigen kracht staan
Soms kan het verleidelijk zijn om dingen over te nemen. Dat komt vaak voort uit goede bedoelingen. Toch helpt het iemand meer als hij of zij het gevoel krijgt dat het zelf kan.
Geef ruimte. Laat iemand ervaren dat hij of zij stappen kan zetten, hoe klein ook.
NEE! Je moét niks
Zinnen zoals:
“Misschien moet je dit doen” of “je zou dat eens moeten proberen”
kunnen juist extra druk geven.
Het woord moeten voelt al snel zwaar en negatief. Terwijl iemand met angst vaak al veel spanning ervaart. Probeer daarom eerder te denken in termen van kunnen of willen.
NEE! Bagatelliseren
‘Aaah, zo erg is het toch niet’ of ‘het valt allemaal best wel mee’. Dit kun je beter niet zeggen tegen iemand met angst, want dan voel je je niet serieus genomen.
JA! Domme grapjes
Tenminste, als je een goed gevoel voor humor hebt ;-) Praten over leuke dingen of koetjes en kalfjes helpt, gewoon om diegene af te leiden. Je steekt als het ware een stokje voor die constant cirkelende angstgedachten. Soms moet je gewoon blijven praten, ook al lijkt het alsof iemand niet luistert.
Als je iemand met angst wilt helpen
Het belangrijkste wat je vaak kunt doen is simpel: er zijn.
Luisteren, ruimte geven en iemand laten voelen dat hij of zij er niet alleen voor staat.
Uiteindelijk moet iemand zelf leren omgaan met angst, maar steun van de mensen om je heen kan daarin een groot verschil maken.
Meer lezen over omgaan met angst?
Ik kamp al meer dan twintig jaar met extreme angsten. Toen ik bijna dertig was ging er iets in mij om. Ik besloot dat ik zo niet verder wilde en ben serieus aan mijn angsten gaan werken. Stap voor stap.
In mijn boek Gek van mezelf laat ik je zien hoe mijn gedachten werken, hoe angst je leven kan beheersen en hoe ik langzaam weer ben gaan leren leven in plaats van alleen maar bang te zijn.
De normale prijs is €21,95, maar in de Vet Gezellig shop kun je de gesigneerde versie bestellen voor maar €14,95. Nu bestellen.